چه بهتر كه به‌تعداد لغات حاضران هر دو خطبه ايراد گردد ، و اگر به‌لغتى سخن بگويد كه حداقل مأمومين حاضر در جمعه كه در جواز اقامه جمعه چهار نفرند و در وجوب اقامه جمعه شش نفر مىباشند نفهمند نماز جمعه باطل است ، بلكه ظاهراً دست‌كم بايستى به‌لغت اكثريت سخن بگويد كه « فَاسْعَوا إلى ذِكْرِ اللَّهِ » ( سوره‌ى جمعه ، آيه‌ى 9 ) خطاب به‌عموم شنوندگان حاضر درون نماز جمعه است و اگر « ذكراللَّه » را كه نخست دو خطبه است نفهمند حضورشان در خطبه‌هاى جمعه معناى درستى نخواهد داشت . مسأله‌ى 378 - شنيدن دو خطبه واجب و سخن گفتن حاضران جمعه به‌هنگام خطبه‌ها حرام است ، و در صورت تعمد بايستى پس از خطبه‌ها و اقامه نماز جمعه نماز ظهر را نيز بخوانند « 1 » . مسأله‌ى 379 - در صورت عدم عذر اگر نماز ظهر را در هر جا در وقت نماز جمعه بخوانند باطل است ، مگر در صورت عدم شرائط امام و وقت و يا هر شرط ديگر نماز جمعه . مسأله‌ى 380 - در دو خطبه‌ى نماز جمعه هم‌چون دو ركعتش داشتن وضو يا غسل يا تيمم و طهارت لباس و بدن شرط است « 2 » . مسأله‌ى 381 - كسانى كه نماز جمعه بر آن‌ها واجب يا مستحب است بايستى حتىالامكان از آغاز خطبه اول حاضر باشند ، و تأخيرش بدون عذر گناه و اين‌جا هم بايستى نماز ظهر را بعد از اقامه جمعه بخوانند . مسأله‌ى 382 - خطباى جمعه در درجه اول بايستى مجتهدان آگاه و شجاع و سياستمداران اسلامى ، و در مجموع شرعمدارانى كاملًا آگاه به [ قرآن كريم ] و سنت و

--> ( 1 ) - وجوب استماع خطبتين نماز جمعه بر كسى كه مىتواند بشنود رأى مشهور علما است چنان‌كه در كتاب ذكرى و كشف الالتباس آمده ، و راى اكثر علما است چنان‌كه در جامع‌المقاصد ، غريّه ، مدارك ، كفايه ، و ذخيره آمده است و از جمله صاحبان اين رأى نهاية ، اشارةالسّبق ، نهايةالأحكام ، مختلف ، بيان ، دروس ، المهذّب‌البارع ، التنقيح ، تعليق‌النافع ، الميسية ، مصابيح‌الظّلام ، منتهى و ظاهر ذكرى است . و « فاسعوا الى ذكراللَّه » مشتمل بر دو خطبه است و وجوب سعى به‌سوى ذكراللَّه - كه آغازش دو خطبه است ، دليل بر وجوب استماع دو خطبه است ( 2 ) - چنان‌كه شيخ طوسى در خلاف و مبسوط ، و علامه در منتهى و تذكرة و شهيد اول در دروس و ذكرى آورده‌اند